تا حالا شده جلوی دوربین بایستید و دقیقاً ندونید دست و پاتون رو کجا بذارین؟ یا حس کنین خشک و مصنوعی به نظر می‌رسین؟ نگران نباشید، این از رایج‌ترین نگرانی‌هاست. خیلی‌ها فکر می‌کنن برای داشتن عکس‌های خوب، حتماً باید مدل حرفه‌ای باشن، اما واقعیت اینه که ژست ها و فیگورها در عکاسی پرتره بیشتر به هدایت درست عکاس و راحتی خودتون تو جلسه پرتره استودیویی بستگی داره تا توانایی‌های مدلینگ. ژست خوب قرار نیست شما رو شبیه مدل‌های حرفه‌ای کنه؛ قرار نسخه واقعی‌تر، متعادل‌تر و جذاب‌تری از خودتون رو نشون بده.
اگر قراره برای ثبت یه پرتره ارزشمند به آتلیه بری، دانستن اصول اولیه ژست گرفتن بهت کمک می‌کنه تا اعتمادبه‌نفس بیشتری داشته باشی و نتیجه‌ای طبیعی و دلنشین تحویل بگیری. ما در عکسیت این راهنما رو برات نوشتیم تا بدونی چطور مثل یه حرفه‌ای رفتار کنی و بهترین انتخاب رو برای عکاس و آتلیه‌ت داشته باشی.

دلیل اهمیت ژست در پرتره

تو پرتره، ژست فقط خوب ایستادن نیست بلکه زبان بدن شماست. یعنی وقتی بدن، دست‌ها، نگاه و زاویه صورت درست تنظیم بشن، عکس شما طبیعی‌تر دیده می‌شه، اعتمادبه‌نفس بیشتری منتقل می‌کنه، فرم صورت و بدن رو متعادل‌تر نشون می‌ده و  حس و شخصیت شما رو بهتر منتقل می‌کنه. پس اگه فکر می‌کنین ژست گرفتن یعنی حرکت‌های عجیب و غریب، بهتره همین‌جا این تصور رو کنار بذارین. معمولاً جذاب‌ترین پرتره‌ها همون‌هایی‌ هستن که باورپذیر و راحت به نظر میان.

ژست خوب یعنی راحتی، نه پیچیدگی

یکی از اشتباه‌های رایج اینه که فکر کنیم هرچی ژست سخت‌تر باشه، عکس حرفه‌ای‌تره. درحالی‌که برای بیشتر آدم‌ها، بهترین فیگورها همون حالت‌های ساده و نرم‌ هستن. این موضوع حتی در پرتره مدلینگ در آتلیه هم صدق می‌کنه؛ جایی که ژست‌های طبیعی معمولاً نتیجه حرفه‌ای‌تری می‌سازن. در ادامه چند تا از فیگورهای عکاسی زنانه و مردانه را تمرین می‌کنیم.

ژست‌های ایستاده؛ پایه و اساس یک پرتره کلاسیک

اولین و رایج‌ترین نوع ژست، حالت ایستاده است. خیلی‌ها فکر می‌کنن ایستادن ساده‌ترین کاره، اما همین سادگی می‌تونه باعث بشه عکست تخت و بی‌روح بشه اگر درست انجام نشه.
•    قانون زاویه ۴۵ درجه: به جای اینکه کاملاً روبه‌روی دوربین بایستین که صورت رو پهن‌تر نشون می‌ده، بدنت رو کمی کج کن. این کار باعث می‌شه شانه‌ها و لگن در زاویه‌های متفاوتی قرار بگیرن و به عکس عمق و پویایی بده.
•    انداختن وزن روی یه پا: ایستادن با وزن مساوی روی دو پا، حالتی شبیه به سربازان خشک و نظامی ایجاد می‌کنه. وزن بدنتون رو روی یه پا مثلاً پای عقب بندازین و پای دیگه رو کمی جلو یا به پهلو قرار بدین. این کار انحنای طبیعی بدن رو برجسته می‌کنه.

ژست‌های نشسته؛ راحتی و صمیمیت

ژست‌های نشسته معمولاً حس صمیمیت و آرامش بیشتری رو منتقل می‌کنن و برای پرتره‌ خانوادگی در فضای باز یا لایف‌استایل عالی هستن. اما اینجا هم چند تا دام وجود داره که باید ازشون دوری کنی.
•    پرهیز از قوز کردن: وقتی می‌شینین، حتماً کمرتون رو صاف نگه دارین. قوز کردن باعث می‌شه گردن کوتاه‌تر و شانه‌ها جمع‌تر به نظر برسن. حتی اگه روی صندلی راحت نشستی، سعی کن با کشیدن شانه‌ها به عقب، قامتی راست داشته باشی.
•    مدیریت پاها: در عکاسی پرتره، بهتره زانوها رو کمی از هم فاصله بدین؛ خانم‌ها، پاها رو به پهلو یا به صورت ضربدری قرار بدن تا فرم پاها جذاب‌تر بشه.
•    مدیریت فضا در نشستن: اگه روی مبل یا صندلی می‌شینین، سعی کنین تمام سطح صندلی رو پر نکنین و کمی به لبه صندلی نزدیک‌تر باشین تا پاهاتون کشیده‌تر به نظر برسن.

دست‌ها؛ آناتومیِ ژست‌ها

بیشترین استرس آدم‌ها به ژست دست‌ها در عکاسی مربوط می‌شه. دست‌هامو کجا بذرم؟ سوالی که بارها از خودتون می‌پرسین.
•    قانون دست‌های فعال: دست‌های آویزان و منقبض، عکس رو مصنوعی می‌کنه. سعی کن دستاتون رو به یه کار کوچیک مشغول کنین. مثلا به کمرتون تکیه بدین، دستت رو به صورت کامل یا نصفه تو جیب لباستون قرار بدین،  با یه اکسسوری مثل عینک، ساعت یا حتی موهاتون بازی کنین یا دست‌ها رو به آرامی روی میز یا صندلی قرار بدین. 
•    مراقب مچ دست باشین: مچ دست نباید توی عکس خم بشه یا زاویه تیزی بگیره، چون این کار باعث می‌شه دست‌ها بزرگ‌تر از حد معمول به نظر برسن. سعی کنین مچ دست رو کمی خم کنین یا انگشتان رو شل نگه دارین.

چهره و نگاه؛ روحِ تصویر

ژست و فیگورهای عکاسی زنانه و مردانه، فقط بدن نیست؛ صورتتون هم حرف می‌زنه.
•    تکنیک نفس عمیق و رها کردن: قبل از اینکه عکاس دکمه رو فشار بده، نفس عمیق بکشید و شونه‌ها رو رها کنید. این کار استرس عضلانی رو از بین می‌بره و لبخندتون رو طبیعی‌تر می‌کنه.
•    زاویه چانه در عکاسی: چانه رو خیلی بالا ندین، خیلی هم پایین نیارین. چانه رو کمی به جلو و پایین بیارین و سر رو به سمت مخالف نور بچرخونید. این کار خط فک رو تعریف می‌کنه و از سایه‌های نامطلوب زیر چانه جلوگیری می‌کنه.
•    لبخند طبیعی بسازید: به جای اینکه سعی کنین لبخند بزنین، به یه خاطره خوش یا شوخی فکر کنین. لبخند واقعی از چشم‌ها هم مشخصه، نه فقط از لب‌ها.
رعایت همین چند مورد می‌تونه، تاثیر زبان بدن در پرتره نشون بده طوری که یه عکس خشک و رسمی بی‌روح رو به یه پرتره شیک با حس عالی تبدیل کنه. به خودتون زمان بدین؛ ۱۰ دقیقه اول معمولاً سخت‌تره. واقعاً بعد از چند شات، بدن‌تون راه می‌افته و لبخندتون هم طبیعی‌تر می‌شه.

انتخاب عکاس؛ کسی که ژست رو هدایت می‌کنه

دانستن این تکنیک‌ها عالیه، اما یه نکته مهم‌تر هم وجود داره: عکاسی پرتره در آتلیه حرفه‌‌ای رو عکاسی انجام میده که بلد چطور راهنمایی‌تون کنه. یه عکاس خوب فقط دکمه شاتر رو نمی‌زنه؛ او بهتون می‌گه چطور بایستین، چطور نگاه کنین و چطور استرست رو کم کنین. یعنی:
•    استرس‌تون رو کم می‌کنه و با صحبت کردن، فضا رو برتون راحت می‌کنه. 
•    بخترین زاویه صورت‌تون رو پیدا می‌کنه.
•    جایگاه دست‌ها رو دقیق می‌گه نه به صورت کلی.
•    با توجه به نور و بک‌گراند ژست می‌سازه. 
•    چند ژست مختلف رو امتحان می‌کنه تا به بهترینش برسین. 
وقتی دارین عکاس انتخاب می‌کنین، به نمونه‌کارهاش دقت کنین. اگه دیدین همه سوژه‌ها در یه حالت خشک و تکراری هستن؛ یعنی عکاس در ژست ها و فیگورها در عکاسی پرتره مهارت کافی نداره. اما اگه دیدین سوژه‌ها حالت‌های متنوع، طبیعی و راحتی دارن؛ یعنی اون عکاس می‌دونه چطور با زبان بدن ارتباط برقرار کنه.

سخن پایانی

ژست‌ها و فیگورها در عکاسی پرتره، حرکت نمایشی نیستن؛ ابزارن برای اینکه طبیعی‌تر، متعادل‌تر و خوش‌عکس‌تر دیده بشین. شما لازم نیست مدل باشین یا از قبل همه‌چیز رو بلد باشین؛ فقط کافیه عکاس درستی انتخاب کنین و چند نکته ساده مثل دست‌ها، زاویه چانه و نوع نگاه رو رعایت کنین. اگه دوست داشتین انتخاب‌تون مطمئن‌تر بشه، می‌تونین تو عکسیت نمونه‌کارها و سبک‌های مختلف رو ببینین و بین آتلیه‌ها و عکاس‌های پرتره شهرتون، مقایسه دقیق‌تری انجام بدین.